is oom Angus maar net ‘n maklike target?

Ek skryf nie baie oor die Buchan fenomeen nie. 4 jaar terug ‘n kort reeksie posts oor Faith Like Potatoes geskryf en een keer verwys na hoe humoristies ek die kritiese gesprek oor hom vind. Jy hoef egter nie ‘n opgeleide teoloog te wees om te kan raai wat my sentimente is nie, ek stem geensins met die oom saam nie. Ag, en jy hoef ook nie ‘n opgeleide teoloog te wees om te kritiek teen oom Angus se prediking in te bring nie. Van die manne in die gemeente kom jaar na jaar terug en sê dat oom Angus se prediking maar half flou was, of dat die stage te ver was van waar hulle gekamp het, so hulle het nooit die moeite gedoen om te gaan luister nie, hulle het maar net gekamp en gekuier.

Sonder om vreeslik diep te krap is dit duidelik dat hy vashou aan ou patriargale strukture, ‘n verstaan van manlikheid wat die kritiek van die feminisme geensins ernstig opneem nie (of al gehoor het nie), en met ‘n fundamentalistiese teologie werk. Dis maklik om te sê. Maar dit is hier waar my vrae eintlik eers begin: hoekom hou teoloë aan om dit te sê? Hier en daar vind ek werklik goeie analises van wat aan die gebeur is, soos Sarojini Nadar se aanbieding by ‘n kongres van die Sentrum vir Publieke Teologie, waar ek betrokke, is laas jaar, of selfs Christo Lombaard se onlangse artikel. Vanuit hulle onderskeie hoeke stem ek saam met wat hulle sê, maar ek wonder of oom Angus nie maar net ‘n maklike target geword het nie.

In Christo se artikel begin hy deur te sê dat dit nie altyd ewe maklik is om kritiek teen oom Angus in te bring nie. En dis net hier waar ek begin wonder. Ek dink dis maklik. Binne die teologiese kringe waar ek beweeg, en waar Christo as dosent ook sekerlik beweeg, is dit baie moeiliker om oom Angus te verdedig. Ek bedoel, waag dit nou, en die hope en hope redelike maklike kritiek waarvoor oom Angus homself oopgemaak het sal instroom. Want kom ons face dit, die oom sê goed wat hom in die moeilikheid kan laat kom vir baie redes (Christo het ‘n mooi lysie daar). Die wêreld lê vrot van die krities teen oom Angus, die argument is eintlik klaar gewen, die fenomeen moet maar nou net sy course gaan, en bitter min nuuts kan regtig gesê word (Sirojini se aanbieding was egter ‘n uitsondering).

Dalk is oom Angus net ‘n maklike target, ‘n swart skaap wat ons kan gebruik om die skuld vir ons sondes van chauvinisme en fundamentalisme te laai. Veral die eerste een wil vinnig vir nou ‘n paar goed oor sê.

Hoe groot skuld dra oom Angus werklik vir chauvinisme in Suid Afrika? Moet my nie verkeerd verstaan nie, hy is skuldig! Daar is slegte stories oor wat mans doen met oom Angus se regverdiging (nie alle mans wat soontoe gaan luister egter na hom of doen dieselfde nie, ek vermoed selfs ‘n minderheid). Maar is hy werklik die groot sondebok?

Ek bedoel, ons stuur jaar na jaar jong Afrikaner mans vir diensplig, dan grens toe, maak soldate van hulle, leer hulle om mense dood te maak, leer hulle om hard te wees, om nie te voel nie. Ons debrief hulle nie. Die kerk maak nie regtig ‘n dent aan die krisis oor hierdie miljoene mans wat in ons samelewing sit en wat dit aan gender verhoudinge gedoen het nie, en dan beskuldig ons vir oom Angus. Dalk is oom Angus net ‘n maklike target. Dalk is dit makliker om oor oom Angus te praat as oor die effek vandag nog van ‘n jare lange oorlog op ‘n screwed-up verstaan van manlikheid.

Kom ons maak dit nog meer persoonlik. Saterdag na saterdag sit miljoene wit Afrikaner mans (saam met hulle vroue in baie gevalle) voor die TV om na die Bulle te kyk (as jy in Pretoria bly ten minste). Ons leer ons kinders van kleins af dat dit helde is wat aan hierdie geweldadige sport kan deelneem. Ons leer ons seuntjies en dogtertjies van kleins af dat die toppunt van ‘n sport-held, is ‘n Rugbyspeler. Ons bou die netbal en hokkie-velde iewers aan die kant van die sportgronde, sodat die A-rugby velde die hooffokus kan kry. Ons bou die grootste pawiljoen langs die rugbyveld. Ons reël ons skole sport-dae so dat die eerste span rugby game die toppunt van die dag sal wees. Dit is nie 200000 mans wat hieraan deelneem een keer per jaar vir die afgelope 3 jaar nie. Dit is miljoene Afrikaners. Wit Afrikaners. Mans en vrouens. Maar alles met die fokus op die ideaal prentjie van die Afrikaner man as die harde rugbyman.

Dalk is ek suur druiwe omdat ek nie daai rugby-man was nie. Dalk praat ek maklik omdat ek nie ‘n saak met rugby het nie. En ook nie op die grens was nie. Maar as ons oor gender wil praat, kom ons praat oor oorlog en rugby. As ons die probleem van manlikheid onder Afrikaners wil uitsorteer, kom ons praat oor die grens en oor Loftus. Kom ons deconstruct die idees wat sterk sportiewe mans, en mans met gewere, hierdie magsposisie gegee het in ons kultuur. Dan word oom Angus dalk net ‘n simptoom van iets baie diepers, ‘n klein pion wat iets baie meer boos in stand hou.

Advertisements

4 Responses to is oom Angus maar net ‘n maklike target?

  1. […] mag dalk deurgaan as Moreletapark-bashing, so indien jy sensitief is daarvoor. Skip maar oor na die volgende een toe (daar defend ek so klein bietjie vir oom Angus, op ‘n […]

  2. bloedbek sê:

    Gawie, jy moenie alles glo wat jy hoor oor die oorlog nie. Rugby is erg, maar gholf is wat publisiteit en borgskappe bo aan my lys van absurditeit, miskien is dit net suurgatgeit omdat my voorgee my nooit sal toelaat om ‘n pro te wees nie, maar dis my opinie.

  3. Gawie sê:

    Bloedbek se naam en skrywe bevestig en onderstreep elke woord wat jy sê. Ek begin nog maar besef hoe weermag ouens opgefok het as ek na hulle stories luister. Na ‘n preek eenkeer kom iemand na my toe wat my vertel hoe hy oor die 200 mense moes uithaal as skrpskutter. Sy eie vrou weet dit nog nie eers nie. Ek het nie ‘n probleem daarmee dat ‘n sportiewe, gespierde liggaam as ideaal voorgehou word nie want dit is ‘n goeie ideaal. Die ding is daar krot ‘n hele paar dinge by dit en ja, rugby kry totaal en al te veel aandag. Dit veroorsaak dat afriakanermans oor die algemeen eenvormig en vervelig voorkom-net soos ‘n weermagreglement.

  4. bloedbek sê:

    Ek verstaan nie eintlik wat jy wil se nie. Ek verstaan dat jy hier jou eie mening neerpen, maar ek dink baie van dit wat jy hier deel is nie gebaseer op feite nie, maar jou persoonlike denke en ek wil dit respekteer, maar daar is soveel faktore wat ‘n rol speel oor jou onderwerp dat dit baie meoilik gaan wees om ‘n enkele opsomming te maak. Angus Buchan het absoluut niks met jou argument te doen nie. Jy praat oor iets wat oor baie jare gevestig is. Ek was in die weermag en volgens jou is almal wat in die weermag was redelik ongebalanseerd om dit op te som, verkeerd my vriend, inteendeel dit was die weermag wat die fondasie gele het vir duisende jong suid afrikaanse mans. Op die punt van weermag kan ook vele gese word, in kort, ons was bevark en mislei om die minste te se.

Lewer kommentaar

Verskaf jou besonderhede hieronder of klik op 'n logo om in te teken:

WordPress.com Logo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by WordPress.com. Log Out / Verander )

Twitter picture

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Twitter. Log Out / Verander )

Facebook photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Facebook. Log Out / Verander )

Google+ photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Google+. Log Out / Verander )

Connecting to %s

%d bloggers like this: