En sê nou hulle glo in die kerk maar nie ‘n Jesus nie?

Neels, Sakkie, en nou Henk, dryf my tot skryf. Laat ek nou sommer met die deur in die huis val: dit voel vir my na ‘n sinnelose gesprek. Alhoewel ek, soos vele ander, nogals ‘n liking in Neels se oorsprongklike artikel gehad het, het een opmerking my bietjie omgekrap gehad:

My indruk is dat baie van die kerk se kritici nie (meer) glo nie, al sê hulle dit nie reguit nie. En as jy nie glo nie, dan het die kerk seker nie veel sin nie.

Natuurlik beskryf Neels dit as ‘n “indruk”, en moet dit gelees word teen die agtergrond van sy groter argument, maar ek het altyd so stuk ongemak as dit wil voorkom of enige van ons beter weet wat ‘n ander glo as wat hulle self glo. So as jy vir my kom vertel dat iemand nie glo nie, al wil hulle dit nie sê nie, dan raak ek uiters ongemaklik.

Sakkie en toe Henk se reaksies het toe nou eintlik grotendeels Neels se breër argument gemis. Buiten vir hierdie stelling, waarop ek nou ook maar gaan reageer, het Neels nogals ‘n paar goeie punte gemaak. Sakkie het egter weereens op die teologiese belaglikheid gewys van die kerk, en predikante all over moes weereens reageer dat hulle nie inpas in die karikatuur wat Sakkie teken nie. Tot ‘n mate maak Sakkie toe dieselfde fout as wat ek dink Neels gemaak het, deur te maak asof hy beter weet wat die kerk nou eintlik glo as die kerk self. Deur die kerk se eie getuienis oor hoe hulle dink oor sake te ignoreer en eerder sy eie weergawe bo-op die kerk te plaas.

Henk se reaksie het darem mooi daarop gewys dat Sakkie se prentjie oor wat die kerk sê darem nou regtig nie ooreenstem met die siening van dominees nie. Maar toe argumenteer hy veel meer breedvoerig as Neels se kort opmerking hierbo dat Sakkie en ander eintlik oneerlik is, dat die redes wat hulle gee om die kerk te verlaat en die werklike rede nie dieselfde is nie.

Maar al drie hierdie argumente maak in my beskeie opinie dieselfde fout: hulle aanvaar dat mense wat kerk bywoon actually glo wat die kerk leer, as dat as hulle nie doen nie, hulle waai. Dalk was dit vir ‘n sekere generasie waar, maar soos wat ek skryf hardloop storie op storie deur my kop wat hierdie idee verkeerd sou bewys.

Ek dink aan een vriend wat aktief betrokke was in ‘n gemeente waar ek ook was, maar in al die jare nooit oor God gepraat het nie, en as ek daaroor sou wou praat my net gesê het dat hy “anders” dink oor God. Wat dit beteken weet ek nie, maar in sy eie opinie het sy standpunt en die van die kerk nie ooreengekom nie, maar dit het nie bepaal of hy deel is van die kerk nie.

Nog een wie se teologiese oortuiginge ek geken het, wat Borg en Spong, en al daai mensies wat Spangenberg et al so lief voor is, graag gelees het, en toe eendag aangekondig het dat sy nou ‘n super-fundamentalistiese charismatiese kerke hier in Pretoria gaan join. Ek wou op my rug val! Haar rede: haar nuwe ou is daar, en sy like elkgeval die kleiner kerk, so sy ignoreer maar wat hulle preek.

Nog ‘n vriend was spesifiek met die Nuwe Hervorming opgetrek, en ek het saam met hom in ‘n kerkgebou gesit terwyl die dominee teen hierdie lot Nuwe Hervormers uitgevaar het. En tog het dit nie gelyk na ‘n rede om te waai nie. Laat die dominee maar preek, hy het van die gemeente gehou, so hoekom waai?

Alhoewel die model moontlik bietjie simplisties is, herinner dit my tog aan die Behoort, Beleef, Bely gesprek so tyd gelede. Daar het ek so bietjie die idee dat die kerk ‘n plek is waar ons behoort voor gevra word na die presiese belydenis uitgepak. Ek vermoed egter die gesprek moet van die ander kant af ook gevoer word. Waar ek daar probeer verduidelik het hoe dit sou moontlik wees dat ‘n kerk kan ruimte maak dat mense behoort, en saam beleef, al bely hulle nie noodwendig presies soos die dominee, of kerkraad, of sinode, of wie ookal voorskryf nie, wil ek nou bloot sê dat of dit kerk hierdie ruimte gaan skep of nie, dit gebeur elkgeval.

Strepe jonger mense sit in kerke al glo hulle nie soos die kerk nie. Hulle pas in Sakkie se karikatuur in, en join die NG kerk wat hoog en laag sweer dat hulle nie hierdie lysie goed bely nie. Of hulle vind hullself tuis in wat Sakkie skryf, maar verkies die lewe van die plaaslike gemeente bo die lesing lokaal waar allerhande voordragte gelewer word. Ja, en selfs Neels en Henk se kernbelydenisse dat “vir my is Jesus Christus die Here” of “dat Jesus Christus die Seun van God is” word nie noodwendig gedeel nie. Of dit word na hierdie of daardie (hoor my baie mooi, na alle moontlike teologiese kante toe, hierdie is nie een of ander verskuilde pro-Nuwe Hervorming argument nie) kant toe interpreteer op maniere wat ek vermoed beide Neels en Henk sal getuig (OK, en nou raai ek wat hulle bedoel met stellings terwyl ek self sê hulle behoort in hul eie woorde dit te unpack) buite die grense van hoe hulle dit bedoel het gebruik word. Maar tog sit hulle somewhere in ‘n kerk. Vir die mense. Vir die liturgie. Vir ‘n algemene konneksie met die transendente. As hulle waai uit die kerk uit, dan is dit ook moontlik as gevolg van die mense, die liturgie, of ‘n totale verlies aan enige sinvolle konneksie met die transendente.

Is my vermoede reg? Ek weet nie, wat beleef jy? As ek reg is, is dit ‘n probleem?

Advertisements

Lewer kommentaar

Verskaf jou besonderhede hieronder of klik op 'n logo om in te teken:

WordPress.com Logo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by WordPress.com. Log Out / Verander )

Twitter picture

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Twitter. Log Out / Verander )

Facebook photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Facebook. Log Out / Verander )

Google+ photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Google+. Log Out / Verander )

Connecting to %s

%d bloggers like this: